Dit jaar blijft het jonge publiek niet onderbedeeld tijdens het TheaterFestival. Maar liefst vijf van de zestien geselecteerde voorstellingen zijn geschikt voor jonge kijkers – haast een verdubbeling tegenover de selectie van 2024. Nochtans schreef Evelyne Coussens in februari nog in Etcetera dat ons ‘jeugdtheater(publiek) beter verdient’, als reactie op een rits jeugdvoorstellingen die ze veruit ondermaats vond. In haar analyse stipt ze een gebrek aan ambitie aan inzake jeugdvoorstellingen en het daaraan verbonden ‘dramaturgisch deficit’. Er worden te veel moeilijke vragen uit de weg gegaan bij de creatie van jeugdvoorstellingen, waardoor het jonge publiek systematisch onderschat wordt. Onze jury selecteerde voorstellingen die bewijzen dat er wel nog straf jeugdtheater wordt gemaakt: werk dat jonge kijkers geeft waar ze recht op hebben, en volwassen toeschouwers misschien zelfs biedt wat ze nodig hebben.

Kinderen zijn gevatte, pientere wezentjes die heel veel begrijpen en oppikken van de wereld rondom hen, vaak meer dan wat we als volwassenen denken. We zien ze vaak als de naïeve onschuld zelve – ook in het jeugdtheater, waar makers vaak vervallen in oppervlakkig vermaak. Toch mogen we ons jong publiek niet onderschatten en moeten we op zoek gaan naar wat er in hun leefwereld speelt en hiermee aan de slag gaan. De muzikale voorstellingen PUPPY/POPPY (5+), Amadou (8+) en Infinity Forever (12+) slagen erin dieper te graven en een voorstelling op maat van hun doelpubliek te maken én daarbij ook volwassen kijkers te raken.

PUPPY/POPPY: machtsverhoudingen ontmantelen op kindermaat 

Ieder van deze voorstellingen spitst zich toe op de vragen en ervaringen die verschillende leeftijden met zich meebrengen: het ontdekken van een wereld rondom je, een eerste relatiebreuk of het verkennen van verschillende machtsverhoudingen. Dit laatste lijkt op het eerste gezicht misschien niets voor kleuters, maar niets is minder waar. In een slimme en speelse choreografie gaan de dansers van PUPPY/POPPY aan de slag met verroeste machtsverhoudingen tussen de puppy’s en hun baasje, Poppy. Ze tasten grenzen af, dagen elkaar en hun baasje uit en zoeken naar een nieuw evenwicht. Ook tussen de puppy’s onderling wordt het samen bewegen, dansen en spelen onderzocht en bevraagd, terwijl luide muziek uit de luidsprekers schalt. Uitbundig enthousiasme, nieuwsgierigheid en uitdaging worden zo gecombineerd met grotere thema’s zoals macht en wie die al dan niet in handen heeft – en hoe je je plek vindt in een groep.

In hun aandacht voor spel en verbinding creëren de geselecteerde jeugdvoorstellingen enclaves van zorgzame én ongeremde fantasie, midden in een samenleving die kampt met een flagrant tekort aan verbeelding.

Infinity Forever: een gebroken hart met glitter lijmen

Ook in Infinity Forever werden de makers niet afgeschrikt door gevoelige thema’s zoals liefdesverdriet en verlatingsangst. De allesomvattende tristesse van de eerste relatiebreuk in de puberteit staat centraal. Het publiek ziet hoe Lulu’s wereld instort nadat haar lief Snipper haar gedumpt heeft en haar mama maar niet naar huis terugkeert. Iedereen die al zo’n eerste relatiebreuk overleefde, weet dat dit niet het einde van de wereld is. Door het cartooneske 2D-decor wordt er op een lichte manier omgegaan met dit thema, maar de intensiteit van deze gevoelens krijgt wel een plaats op het podium. Als in een musical bezingt Lulu haar verdriet en gebruikt ze de muziek om haar gevoelens in het lang en breed uit te smeren. Zo vormt Infinity Forever een pleister voor een gebroken puberhart, terwijl het karikaturale decor en de speelstijl ook een glimlach op je gezicht toveren.

Amadou: over de kwetsbaarheid van namenrondjes

De voorstellingen beperken zich niet tot de leefwereld van kinderen. Elk van deze voorstellingen behandelt thema’s die ook volwassenen aanspreken. Amadou vertrekt bijvoorbeeld vanuit vragen die kinderen zich stellen – maar die evengoed nog doorwerken bij volwassenen. Het begint met iets ogenschijnlijk eenvoudigs: een namenrondje. Al snel blijkt dat sommige namen verhalen met zich meedragen en vragen oproepen over afkomst – een, voor sommigen, best netelig thema. Niet bij Amadou. Daar maken muziek en de zachte vertelling van legendes en volksverhalen deze complexe onderwerpen toegankelijk – ook voor een ouder publiek.

Het is opvallend dat dit jaar bijna dubbel zoveel jeugdtheater werd geselecteerd als vorig jaar. Is het toeval? Of wijst het op een dieper verlangen? Zeker wanneer we zien dat sommige jeugdvoorstellingen pas laat op de avond plaatsvinden – op een moment dat het oorspronkelijke doelpubliek allang in bed ligt – en dus worden opgevoerd voor zalen vol volwassenen. Zou het kunnen dat we op zoek zijn naar zachtere vormen om om te gaan met de spanningen en conflicten van vandaag?

De jury benadrukt bij elke jeugdvoorstelling de kracht van magie en speelsheid. Alsof we via een kinderlijke, speelse blik toegang krijgen tot thema’s die anders te zwaar of overweldigend zouden zijn. In hun aandacht voor spel en verbinding creëren de geselecteerde jeugdvoorstellingen enclaves van zorgzame én ongeremde fantasie, midden in een samenleving die kampt met een flagrant tekort aan verbeelding. Ze bieden nieuwe manieren om naar de wereld te kijken, waarin gedeeld plezier en empathie voor zowel de kleinste als de grootste levensvragen centraal staan.